گواهی استاندارد IP چیست؟
این روزها با توجه به اپیدمی ویروس کرونا و لزوم ضدعفونی وسایل ها، معمولا بسیاری از ابزارهای الکترونیک دچار مشکل میشوند. بنابراین فهمیدن این موضوع که هر گوشی یا گجتی که داریم آیا از قابلیت ضدآب یا گرد و غبار برخوردار است، بسیار حایز اهمیت است. در این مقاله از وبلاگ ویراهمراه، می خوام درباره گواهی استاندارد IP صحبت کنم و مقاومت گوشی های مختلف در برابر آب و گرد و خاک را بررسی کنیم. خب بهتره شروع کنیم و ببینیم این گواهی استاندارد چه چیزی هست و چه کاربردی داره و خیلی اطلاعات دیگه. آخر این مقاله قراره به جواب سوالات زیر رسیده باشیم:
- گواهی ضد آب و گرد و غبار چیست؟
- گواهیهای ضد آب و گرد و غبار از کجا میان؟
- آیا داشتن گواهی IP موقع خرید گجتهای هوشمند مهمه؟
- گواهی محافظ در برابر نفوذ چه درجهها و انواعی داره؟
-
تعریف گواهی استاندارد IP
امروزه زمان خرید دستگاه های هوشمند یکی از مواردی که به آن توجه زیادی می شود، بحث رتبه بندی حفاظت در مقابل نفود اشیای خارجی به داخل (Ingress Protection Rating) یا رتبه بندی بین المللی حفاظت (International Protection Rating) می باشد. این رتبه بندی را به صورت مختصر با IP نشان می دهند. در واقع، در یک دستگاه هر چه رقمی که در کنار IP قرار می گیرد بیشتر باشد به معنای میزان مقاومت بیشتر دستگاه است. رتبه بندی حفاظت در گوشی هوشمند، استانداردی است که نشان می دهد یک گوشی می تواند عملکردی عادی در شرایط غیر عادی مثل زیر آب و یا در شرایط آب و هوایی غیر عادی مثل رطوبت بالا و باران داشته باشد. از این رو سازندگان گوشی های هوشمند همه تلاش خود را می کنند تا محصولاتی را تولید کنند که درجه حفاظت بالاتری در برابر نفوذ آب و گرد و غبار داشته باشند. گواهینامه IP در گذشته بیشتر برای وسایل و گجت هایی استفاده می شد که توسط کوهنوردان و مسافران جنگل و صحرا مورد استفاده قرار می گرفتند، اما این روزها این استانداردها در گوشی های هوشمند نیز به کار برده می شود و گوشی های پرچمدار، ضد آب و ضد گرد و غبار طراحی می شوند.
-
درجه بندی گواهی استانداردIP
این گواهی استاندارد را با کدهای اختصاری نشان می دهند. در واقع این کدها بیانگر میزان مقاومت بدنه دستگاه های دارای این کد در برابر نفوذ چیزهای خاص نظیر آب و گرد و غبار هستند. البته باید بدانید این عدد نه تنها مقاومت در برابر آب، بلکه میزان فشار آب و همینطور درجهبندی آن را مشخص میکند. این اعداد و رتبهبندی توسط کمپانیهای سازنده انجام نمیشود بلکه توسط کمیسیون بینالمللی الکترونیکی IEC صورت میگیرد. کدهای گواهی استاندارد IP دارای دو رقم در کنار حروف IP می باشد. نخستین عدد نشان دهنده درجه مقاومت دستگاه در مقابل نفوذ اشیای جامد خارجی مانند گرد و غبار و این عدد متغیر از 0 تا 6 هست. رقم دوم، نشان دهنده درجه مقاومت دستگاه در برابر نفوذ رطوبت و عدد آن بین 0 تا 8 می باشد. در معرفی بعضی از دستگاه ها می بینیم که در برابر عبارت IP بجای استفاده از اعداد، از حرف X استفاده کرده اند و جای یکی از اعداد اول یا دوم نشسته است. این مجهول بودن به معنای این هست که مقاومت دستگاه موردنظر هنوز بررسی و مورد آزمایش قرار نگرفته است. مثلا وقتی عدد اول مجهول باشد یعنی دستگاه در برابر نفوذ اشیای جامد خارجی آزمایش نشده است و میزان مقاومت آن نامشخص است. در زیر مفهوم عدد اول در درجه گواهینامه استاندارد IP را بررسی می کنیم:
- عدد 0 به معنای بدون مقاومت در برابر گرد و غبار
- عدد 1 به معنای مقاومت در برابر ذراتی با قطر بیش از 50 میلیمتر مانند انگشتان دست
- عدد 2 به معنای مقاومت در برابر ذرات جامد با قطر کمتر از 12.5 میلی متر
- عدد 3 به معنای مقاومت در برابر ذرات به قطر 2.5 میلی متر
- عدد 4 به معنای مقاومت در برابر ذرات با قطر ا میلی متر
- عدد 5 به معنای مقاومت در برابر گرد و غبار ریز
- عدد 6 به معنای مقاومت در برابر غبار در واقع یعنی نفوذ غبار به طور کامل غیرممکن است.
خب الان بریم سراغ بررسی دومین عدد بیان شده در کنار عبارت IP و مفهوم هر عدد را بررسی کنیم:
- عدد 0 به معنای نفوذپذیر بودن
- عدد 1 به معنای مقاومت در برابر ذرات مایعی که بصورت عمودی سقوط می کنند مانند قطرات باران و دوش آب
- عدد 2 به معنای مقاومت در برابر سقوط مایعات با زاویه ی 15 درجه نسبت به سطح افق
- عدد 3 به معنای مقاومت در برابر اسپری آب با زاویه 60 درجه در جهت افقی یا عمودی
- عدد 4 به معنای مقاومت در برابر اسپری آب در جهات مختلف
- عدد 5 به معنای مقاومت در برابر جت آب ( البته منظور از این مقاومت در برابر جت، مقاومت در برابر جت پرفشار نیست. به عنوان مثال فشار ملایم آب شلنگ )
- عدد 6 به معنای مقاومت در برابر جت قویتر از جهت های مختلف
- عدد 7 به معنای مقاومت در برابر غوطه ور شدن در آب تا عمق 1 متر در مدت زمان حداکثر 30دقیقه
- عدد 8 به معنای کارکرد مرتب در زیر سطح آب
- عدد 9 به معنای مقاومت کامل در برابر نفوذ آب پرفشار از جهت های مختلف است.

دو مورد از گواهینامه استاندارد آی پی که با آنها بیشتر سر و کار داریم استاندارد IP67 و IP68 می باشند. بنابراین بهتر است این دو مورد را بیشتر بررسی نماییم.
-
استانداردهای گواهی استاندارد IP از نوع IP67 و IP68 چیست؟
استانداردهای IP67 و IP68 از جمله ویژگیهایی است که هنگام خرید گوشیهای ضدآب برای ما کاربردی بوده و باید به آن دقت کنیم. قبل بررسی جزئیتر این مورد لازم است بدانید اصطلاح waterproof به معنی ضدآب و water-resistant به معنی مقاوم در برابر آب، باهم تفاوت دارند. ضدآب بودن به معنی آن است که وسیله شما بدون توجه به مدت زمان میتواند در آب غوطهور باشد و غیرقابل نفوذ است. اما مقاوم در برابر آب به این معنی است که وسیله مورد نظر شما تا حدودی میتواند ورود آب را متوقف کند و کاملا نمیتوان از آن در برابر نفوذ آب مطمئن بود.
بنابراین زمانی که درباره گوشیهای هوشمند صحبت میکنیم، درباره water-resistant یا مقاوم بودن در برابر آب صحبت میکنیم و نه در مورد waterproof بودن! حال به این نکته توجه کنید، گوشی ضدآبی که خریداری کردهاید میتواند شامل IP67 یا IP68 باشد تا حدود زیادی به شما این امکان را میدهد از ورود آب به درون تجهیزات موبایل جلوگیری شود.
گوشی دارای گواهی استاندارد آی پی با رتبه IP67 یعنی این گوشی دارای میزان مقاومت در مقابل اجسام جامد در بالاترین رتبه بندی (عدد ۶) می باشد و این رتبه با عبارت Totally protected against dust به معنی محافظت کامل در برابر گرد و غبار است و میزان مقاومت در مقابل مایعات نیز در رتبه ۷ قرار گرفته که با عبارت Protected against the effect of immersion between 15cm and 1m up tp 30 min به معنی محافظت در برابر اثرات غوطه ور بودن در عمق بین ۱۵ سانتی متر تا ۱ متر تا ۳۰ دقیقه، تعریف می شود.
گوشی دارای گواهی استاندارد آی پی با رتبه IP68 یعنی این گوشی دارای میزان مقاومت در مقابل اجسام جامد در بالاترین رتبه بندی (عدد ۶) می باشد و این رتبه با عبارت Totally protected against dust به معنی محافظت کامل در برابر گرد و غبار است و میزان مقاومت در مقابل مایعات نیز در رتبه 8 قرار گرفته که به معنی کارکرد مرتب در زیر سطح آب، تعریف می شود.
بد نیست بدانیم که بعضی از گوشیهای هوشمند از فناوریای به نام nano-coating هم بهره می برند. تو این فناوری یه لایهی میکروسکوپی محافظتی به صورت یه روکش روی گوشی اسپری میشه. این فناوری نانو باعث میشه آب روی سطح سر بخوره و گوشی از آسیب دیدن به خاطر رطوبت در امان بمونه.
-
آیا زمانی که گوشی، استاندارد IP67 و IP68 را دارد میتوان با گوشی خود شنا کرد؟
بعد از بررسی IP67 و IP68 قطعا یکی از سوالات مهمی که در ذهن همه شما شکل میگیرد این سوال است! اول از همه میدانید که هیچ گوشی کاملا ضدآب یا همان waterproof نیست، پس قطعا توصیه نمیشود با گوشی شنا کنید. غیر از آن باید بدانید زمانی که IEC گوشیهای مقاومت هوشمند را در برابر آب تست میکنند، این عمل در شرایط آزمایشگاهی انجام میشود نه در محیطی مثل استخر که مواد شیمیایی داخل آب مانند کلر و … برای تصفیه آن استفاده میشود.
حتی اگر در آب دریا هم با گوشی شنا کنید بازهم باید بدانید که آب پر از املاح معدنی مانند نمک است و سازمان IEC گوشی شما را در چنین شرایطی تست و آزمایش نکرده است. پس به طور کلی شنا کردن همراه گوشی اصلا توصیه نمیشود و قطعا امتحان کردن آن به ریسکش نمیارزد.
یکی از استاندارد های دیگر، استاندارد ATM که کوتاه شده عبارت Atmosphere است، به معنای مقاومت دستگاههای هوشمند مانند مچ بندها و ساعتها، در برابر نفوذ آب به آنها میباشد. آشنایی با این دو معیار، کاربران و خریداران را در هنگام انتخاب و خرید محصولات هوشمند مورد نیازشان راهنمایی کرده و به آنها اجازه میدهد تا دستگاهی متناسب با سطح مقاومت مورد نیاز خود را تهیه کنند.
-
نتیجه نهایی
درنهایت اگر ضدآب بودن گوشی برایتان اهمیت ویژهای دارد و این موضوع میتواند روی انتخاب شما تاثیرگذار باشد، حتما به گواهی IP گوشی خود دقت لازم را داشته باشید. این استانداردها بعضا در قیمت گوشی نیز تاثیر دارند. همچنین باز هم لازم است در آخر تاکید شود که ضدآب بودن گوشی به این معنی نیست که اگر زیر آب بردید و آسیب دید کاملا درست میشود و چالشی برای شما درست نمیکند، چون حتی شرکتهایی که گوشیهای ضدآب را معرفی کردهاند خودشان نیز از کارشان به اندازهای مطمئن نیستند که در صورت رخ دادن اتفاق در رابطه با زیر آب قرار گرفتن گوشی آن را بعد بتوانند به طور کامل تعمیر یا تعویض کنند.
